Memoriał „Mieleccy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” im. E. Szyfnera w Mielcu

MEMORIAŁ „MIELECCY SPRAWIEDLIWI WŚRÓD NARODÓW ŚWIATA” – PAMIĘĆ, KTÓRA JEST NASZYM OBOWIĄZKIEM

13 września 2026 r. w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Mielcu odbył się Memoriał „Mieleccy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata”, zorganizowany przez Klub Historyczny Towarzystwa Miłośników Ziemi Mieleckiej.

Data wydarzenia nie była przypadkowa. Memoriał odbył się w rocznicę tragicznych wydarzeń z września 1939 roku – spalenia mieleckiej synagogi oraz zamordowania przez niemieckich nazistów kilkudziesięciu mieleckich Żydów. Spotkanie było hołdem zarówno dla ofiar niemieckiego terroru, jak i dla tych mieszkańców ziemi mieleckiej, którzy w czasach Zagłady, z narażeniem własnego życia, nieśli pomoc swoim żydowskim sąsiadom.

Wydarzenie składało się z prelekcji poświęconych historii mieleckiej społeczności żydowskiej oraz postawom ludzi, którzy w czasach pogardy potrafili zachować człowieczeństwo.

Pierwszym prelegentem był Daniel Kobiela – Prezes Klubu Historycznego Towarzystwa Miłośników Ziemi Mieleckiej, który wygłosił laudację na cześć Mieleckich Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Szczególne miejsce w wystąpieniu zajęła postać Eugeniusza Szyfnera. Mając zaledwie 17 lat, po wiadomości o spaleniu mieleckiej synagogi i zamordowaniu przez niemieckich nazistów kilkudziesięciu osób, miał złożyć przysięgę, że uratuje każdego, kto zapuka do drzwi jego domu, prosząc o pomoc. Jego późniejsza postawa stała się świadectwem niezwykłej odwagi, solidarności i wierności podstawowym wartościom człowieczeństwa.

Kolejnym prelegentem był Stanisław Wanatowicz, który wygłosił wykład „Żydzi w pejzażu Mielca”. Przybliżył w nim dzieje mieleckich Żydów – społeczności, która przez pokolenia współtworzyła historię, kulturę i codzienny obraz naszego miasta.

Podczas Memoriału głos zabrali również specjalni goście.

Arkadiusz Gołębiewski, dyrektor uznanego Festiwalu Filmowego Niepokorni Niezłomni Wyklęci, a także laureat przyznawanej przez Instytut Pamięci Narodowej nagrody „Kustosz Pamięci Narodowej”, podzielił się refleksją dotyczącą znaczenia zachowywania i przekazywania pamięci historycznej.

Głos zabrała również Poseł na Sejm RP Krystyna Skowrońska, która z uznaniem odniosła się do organizacji Memoriału i całej inicjatywy, podkreślając potrzebę pamięci o trudnych i bolesnych kartach naszej historii oraz przekazywania tej pamięci następnym pokoleniom.

Szczególną oprawę artystyczną wydarzenia zapewnił recital utalentowanych uczennic Państwowej Szkoły Muzycznej w Mielcu – Julii Kurnal, która zaprezentowała śpiew oraz grę na skrzypcach, oraz Darii Kopacz, która wykonała utwory na fortepianie. 

Całemu spotkaniu towarzyszyła myśl, którą pozostawił nam Marian Turski – polski historyk, ocalały z Auschwitz:

„A jedenaste przykazanie: nie bądź obojętny”.

Nie bądźmy więc obojętni na historię. Nie bądźmy obojętni na krzywdę drugiego człowieka. Pamiętajmy zarówno o ofiarach, jak i o tych, którzy w czasach największej próby mieli odwagę stanąć po stronie życia i człowieczeństwa.

Pamięć o Mieleckich Sprawiedliwych wśród Narodów Świata jest naszym wspólnym dziedzictwem i zobowiązaniem wobec kolejnych pokoleń.

Dziękujemy prelegentom, zaproszonym gościom, młodym artystkom, Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Mielcu oraz wszystkim uczestnikom Memoriału za obecność i wspólne pielęgnowanie pamięci.

Klub Historyczny Towarzystwa Miłośników Ziemi Mieleckiej  podziękował Prezydentowi Miasta Mielca za objęcie Memoriału „Mieleccy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” Patronatem Honorowym oraz Instytutowi Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie za objęcie wydarzenia patronatem oraz udostępnieniu ekspozycji Polacy ratujący Żydów podczas II Wojny Światowej. 

-Jesteśmy wdzięczni za wsparcie inicjatywy służącej zachowaniu pamięci o historii naszego miasta i ludziach, których odwaga oraz człowieczeństwo pozostają dla nas ważnym świadectwem i zobowiązaniem- przekazali członkowie klubu.

Pamiętamy. I nie pozostajemy obojętni.