Mural jako trwały ślad historii
Mural ma pełnić rolę nie tylko ozdoby, ale przede wszystkim pamiątki – wizualnej opowieści o transformacji Mielca, o odwadze podjęcia pionierskiego wyzwania gospodarczego i o rozwoju, który był możliwy dzięki powstaniu SSE.
Lokalizacja: Zespół Szkół Technicznych w Mielcu
Mural powstał na budynku Zespołu Szkół Technicznych w Mielcu – miejscu szczególnym, od dekad związanym z kształceniem kadr dla mieleckiego przemysłu. W czasach WSK Mielec szkoła była jednym z głównych ośrodków przygotowujących przyszłych pracowników zakładów lotniczych. Dziś kształci specjalistów dla firm działających w SSE i szeroko pojętej branży przemysłowej.
Decyzja o wyborze tej lokalizacji została podjęta wspólnie z dyrekcją ZST i Starostwem Powiatowym w Mielcu – organem prowadzącym szkołę. Dzięki temu mural wpisuje się w naturalny kontekst miejsca, które odgrywało i nadal odgrywa kluczową rolę w budowaniu kompetencji dla przemysłu w regionie.
Autor i koncepcja artystyczna
Autorem muralu jest Wojciech Rokosz – artysta pochodzący z Mielca, znany z wielu realizacji w przestrzeni publicznej, m.in. muralu „Lotnicza historia Mielca” czy muralu poświęconego botanistowi Władysławowi Szaferowi. Jego prace można oglądać również m.in. w Krakowie.
Projekt muralu nawiązuje do przeszłości, teraźniejszości i przyszłości mieleckiego przemysłu oraz samej Strefy. Zawiera charakterystyczne symbole:
- Rzeźbę Lot, stojącą przed główną bramą Strefy – jako znak lokalnej tożsamości i zakorzenienia w historii miasta.
- Samolot Iskra – pierwszą polską konstrukcję odrzutową, symbol sukcesów WSK i fundamentów, na których budowano Strefę.
- Śmigłowiec Black Hawk – produkowany dziś w Mielcu, reprezentujący nowoczesność, innowacyjność i globalny wymiar przemysłu lotniczego rozwijanego w mieście.
Dzięki tym elementom mural tworzy spójną opowieść o drodze, jaką przeszedł Mielec – od restrukturyzacji i przemysłowego kryzysu, przez rozwój SSE, aż po współczesność i otwartość na kolejne dekady rozwoju.
30 lat historii SSE EURO-PARK Mielec
Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK Mielec powstała w październiku 1995 roku jako pierwsza w Polsce i druga w Europie. Wzorowana była na rozwiązaniach z irlandzkiego Shannon, gdzie zastosowano podobny model wsparcia gospodarczego po upadku dużych zakładów produkcyjnych.
Po uchwaleniu w 1994 roku ustawy o SSE, już rok później premier Józef Oleksy uroczyście zainaugurował działalność mieleckiej strefy. Jej zadaniem było zagospodarowanie majątku i zasobów kadrowych po dawnych zakładach WSK oraz przyciągnięcie nowych inwestorów.
Pierwsze zezwolenie na działalność wydano w 1996 roku firmie AGMAR. Do końca 1999 r. w strefie zainwestowano ponad 1 miliard złotych, powstało 20 nowoczesnych fabryk i ponad 4 tysiące miejsc pracy. W kolejnych latach SSE EURO-PARK Mielec rozwijała się dynamicznie, przyciągając inwestorów z Polski i zagranicy.
Mielecka strefa miała działać do 2015 r. ale jej okres funkcjonowania kilkukrotnie przedłużano, ostatni raz do do 2026 r. Doświadczenia związane z utworzeniem strefy posłużyły przy powoływaniu innych specjalnych stref ekonomicznych w Polsce W 2018 roku instrument specjalnych stref ekonomicznych został zastąpiony programem Polska Strefa Inwestycji, który rozszerzył możliwość uzyskania zwolnień podatkowych na cały kraj. Od tego czasu zarządzający SSE zamiast zezwoleń na prowadzenie działalności na terenie strefy wydają decyzje o wsparciu na realizację nowych inwestycji dla kolejnych inwestorów.
Mielec, jako miejsce narodzin koncepcji polskich specjalnych stref ekonomicznych, pozostaje symbolem odwagi gospodarczej transformacji i przykładem udanej restrukturyzacji przemysłu.
Odsłonięcie muralu
Oficjalne odsłonięcie muralu upamiętniającego 30-lecie SSE EURO-PARK Mielec odbędzie się 1 września 2025 roku o godzinie 13:00 na terenie Zespołu Szkół Technicznych w Mielcu.
W wydarzeniu udział wezmą przedstawiciele władz lokalnych, samorządowych, reprezentanci Agencji Rozwoju Przemysłu S.A., zarządzającej Strefą, a także uczniowie i mieszkańcy miasta.
