Jedną z bardziej dyskutowanych zmian są nowe zasady usprawiedliwiania nieobecności. Nowa ustawa z dnia 29 maja 2026 roku wymaga wskazania przyczyny nieobecności ucznia. Jednocześnie przepisy wyraźnie podkreślają, że szkoła nie może żądać informacji wykraczających poza niezbędny zakres ani danych wrażliwych dotyczących zdrowia czy sytuacji rodzinnej.
Forma usprawiedliwiania oraz terminy jego składania nadal będą określane przez szkołę w dokumentach wewnętrznych. W praktyce oznacza to koniec usprawiedliwień ograniczających się do formuły „proszę usprawiedliwić nieobecność”, bez podania przyczyny, przy jednoczesnym zachowaniu prawa rodziców i uczniów do prywatności.
Od 1 września 2028 r. mają funkcjonować szkolni rzecznicy praw uczniowskich. Ich zadania będą związane między innymi z przyjmowaniem zgłoszeń oraz wspieraniem uczniów w rozwiązywaniu sporów.
W praktyce oznacza to pojawienie się nowych instytucji, do których uczniowie i rodzice będą mogli kierować skargi oraz wnioski.
