„Dolina Sarmacka” to projekt integrujący placówki o różnorodnym charakterze, co pozwala na stworzenie pełnego, wielowymiarowego obrazu życia w XVI-XVIII wieku. Sygnatariuszami porozumienia, podpisanego 4 lutego w sali balowej łańcuckiego Zamku są: Muzeum – Zamek w Łańcucie, Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Muzeum Historyczne w Sanoku, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej w Przemyślu, Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich i Muzeum w Przeworsku. Zespół Pałacowo-Parkowy. Marszałek Władysław Ortyl nie ukrywa entuzjazmu, bo w tym pomyśle widzi nie tylko świetną szansę na promocję Podkarpacia, ale przede wszystkim sposób na pokazanie prawdziwego szacunku do polskiej kultury.
Na kulturalnej mapie dziedzictwa naszego regionu powstaje właśnie nowa, niezwykle ważna marka. Klaster „Dolina Sarmacka” to inicjatywa o charakterze sieciowym, której głównym zadaniem jest stworzenie wspólnej, spójnej opowieści o I Rzeczypospolitej. Chcemy przypomnieć historię arystokracji, magnaterii oraz mieszczaństwa, ponieważ to właśnie tutaj, na terenach dzisiejszego Podkarpacia, działo się wiele z tych kluczowych dla Polski wydarzeń. Ta sieciowa opowieść ma jednak głębszy wymiar. Widząc prezentowane dziś stroje i słysząc historyczny język, czujemy, z jak wielką czcią i atencją podchodzono dawniej do spraw ojczyzny. Uważam, że powinniśmy do tego języka nawiązywać – niekoniecznie wprost, ale jako do pewnego wzorca. W dobie wszechobecnych skrótów i wulgaryzmów, dbałość o kulturę słowa powinna być fundamentem tej inicjatywy. „Dolina Sarmacka” to nie tylko przypomnienie faktów, ale przede wszystkim przywrócenie godnego sposobu mówienia o naszej wspólnej historii – mówił podczas historycznej chwili marszałek Ortyl.
Klaster ma na celu stworzenie wielowymiarowej opowieści o fenomenie sarmackiej Rzeczypospolitej. Każda z placówek wnosi do projektu unikalną narrację, tworząc kompletną panoramę polskiej historii. Łańcut, Przeworsk, Jarosław – oddział w Zarzeczu, Przemyśl oraz Krasiczyn przybliżą blask magnackich rezydencji. Muzeum w Jarosławiu opowie o roli kupców w dawnej Polsce. Przemyśl zaprezentuje historię administracji państwowej i kościelnej. Sanocki zamek królewski wraz z największym w Polsce skansenem domkną obraz, pokazując pełne spektrum obrazu sarmackiej Rzeczypospolitej.
Współpraca w ramach „Doliny Sarmackiej” opiera się na fundamencie merytorycznym zapisanym w liście intencyjnym. Strony zadeklarowały współdziałanie m.in. w zakresie: Wspólnych badań naukowych, konferencji i sympozjów, wymiany doświadczeń w pozyskiwaniu grantów krajowych i zagranicznych, tworzenia innowacyjnych programów edukacyjnych i wystawienniczych, katalogowania i inwentaryzacji zbiorów oraz wspólnych publikacji z zakresu historii i muzealnictwa.
Ogłoszenie współpracy zbiegło się z pierwszym wydarzeniem merytorycznym – Łańcucką Resursą Kultury Pamięci. Centralnym punktem uroczystości było odczytanie zapisu konfederacji łańcuckiej. Charakter wydarzenia podkreśliła obecność aktora Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, który ożywił historyczne teksty.
