Wioletta Zarębska-Filar
Pedofilia w ogóle, a zwłaszcza w kościele jest naganna i należy z nią z całą stanowczością podejmować walkę, wykorzystując systemy prawne i nie tylko — mówił przed sądem biskup tarnowski Andrzej Jeż.
Prokuratura zarzuca biskupowi tarnowskiemu, że wiedział o dwóch przypadkach pedofilii wśród duchownych i zbyt późno powiadomił organy ścigania. Jeden z nich to Stanisław P., który został wydalony z kapłaństwa, drugi to ks. Tomasz K. Biskup Andrzej Jeż nie przyznał się do winy, złożył wyjaśnienia i przeprosił osoby skrzywdzone przez księży pedofilii.
Jest to trudne doświadczenie i kościół musi się z tym uporać, żeby oczyszczony był wiarygodnym świadkiem Ewangelii. Trzeba uszanować wszystkie osoby pokrzywdzone, ubolewam, że to się dokonuje, dokonywało i tak jak wspomniałem we wszystkich komunikatach, wypowiedziach ubolewam i przepraszam te osoby skrzywdzone i też inne osoby, które ucierpiały z tego powodu, bo często to też są rodziny, małżeństwa - podkreślał bp Andrzej Jeż.
Obrońca biskupa Andrzeja Jeża Zbigniew Ćwiąkalski tak komentuje tę sprawę:
Bardzo szczerze i bardzo dokładnie ksiądz biskup wyjaśnił jak wyglądały procedury, nie unikając absolutnie w żaden sposób tego, że stało się źle, że w kościele tego typu zjawiska istniały. Przeprosił w imieniu własnym i kościoła osoby pokrzywdzone. Ja osobiście uważam, że mamy tutaj do czynienia ze swego rodzaju sytuacją kozła ofiarnego. Trzeba było kogoś pierwszego oskarżyć, zarzucić mu, że nie zgłosił niezwłocznie. Natomiast to wyjaśnienie dzisiejsze i precyzyjne przedstawienie chronologii zdarzeń pokazuje, że naszym zdaniem do popełnienia przestępstwa przez księdza biskupa nie doszło – zaznacza.
Z kolei prokurator Marcin Stępień zaznacza:
Oskarżony przedstawił swoją linię obrony – ma do tego prawo. Prokuratura odniesie się do tych wszystkich oświadczeń w mowach końcowych. Dzisiaj mogę powiedzieć, że absolutnie mamy inny punkt widzenia, inne zdanie. 23 osoby – tylu pokrzywdzonych nie zostało ujętych w akcie oskarżenia odnośnie jednego z tych księży, bo te czyny się po prostu przedawniły – mówi.
To pierwszy tego typu proces w Polsce, w którym przed sądem staje hierarcha kościelny oskarżony o zbyt późne powiadomienie organów ścigania o przypadkach pedofilii w kościele. Rozprawa toczyła się z udziałem wielu mediów w tym największych tytułów w Polsce. Biskup tarnowski na koniec składanych wyjaśnień powiedział, że "za gorliwość jestem oskarżony".
Myślę o całej tej sytuacji i wielu to potwierdza, że gdybyśmy nie dokonali tych zgłoszeń, nie byłoby całego tego procesu i paradoksalnie za gorliwość jestem oskarżony – mówił przed sądem bp Andrzej Jeż.
Tuż przed rozprawą kuria wydała komunikat dotyczący postępowania sądowego biskupa tarnowskiego. Czytamy w nim, że: "władze diecezji tarnowskiej dokonały w ciągu minionych lat kilkunastu zgłoszeń do organów ścigania, wprowadzając zasadę „zero tolerancji”.
Kolejna rozprawa biskupa tarnowskiego przed sądem zaplanowana jest na 2 marca br.
Poniżej pełna treść komunikatu:
Komunikat Kurii Diecezjalnej w Tarnowie
W związku z rozpoczęciem postępowania sądowego związanego z zarzutami, jakie Prokuratura Rejonowa w Tarnowie postawiła biskupowi tarnowskiemu Andrzejowi Jeżowi, że jako zwierzchnik diecezji, pomimo posiadania wiarygodnej wiadomości o dokonaniu przez podległych mu dwóch księży czynów zabronionych z osobami poniżej 15. roku życia, nie zawiadomił o tym niezwłocznie organu powołanego do ścigania tych przestępstw, przypominamy chronologię działań podjętych w tych dwóch przypadkach przez biskupa Jeża i jego Delegata ds. Wykorzystywania Seksualnego Osób Małoletnich.
Należy zaznaczyć, że obowiązek denuncjacji zaistniał wraz z ustawą z dnia 23 marca 2017 roku, która weszła w życie w dniu 13 lipca 2017 roku. Zarzuty prokuratorskie pod adresem biskupa Andrzeja Jeża dotyczą dwóch spraw, które po wejściu w życie wspomnianej ustawy zostały zgłoszone przez Delegata Biskupa odpowiednim organom państwowym.
Pierwsza sprawa dotyczy byłego już księdza Stanisława P. (który został ukarany najwyższą karą kościelną, jaką jest wydalenie ze stanu duchownego). Skonkretyzowaną wiedzę o przypadkach molestowania małoletnich przez ks. Stanisława P., biskup Jeż powziął dopiero w roku 2019, kiedy dotarła do kurii tarnowskiej dokumentacja sprawy związanej z pobytem ks. Stanisława P. na Ukrainie i podejrzeniem, że dokonał tam przestępstw dotyczących molestowania małoletnich. Otrzymana dokumentacja rodziła wiele pytań i wątpliwości w zakresie m.in. jurysdykcji (z protokołów zeznań oraz dalszych informacji przekazanych stronie polskiej wynikało, że sprawa została zgłoszona odpowiednim organom ukraińskim) oraz wiarygodności informacji.
Pomimo tego w ramach diecezji tarnowskiej bezzwłocznie zostały uruchomione odpowiednie procedury: została powiadomiona watykańska Dykasteria Nauki Wiary, która zleciła przeprowadzenie procesu karno-administracyjnego w tej sprawie, co też zostało uczynione. Po przeprowadzeniu odpowiedniej weryfikacji w ramach procedur kościelnych, w więc w chwili, gdy w sposób zarówno obiektywny jak i subiektywny można było uznać, że powzięta wiadomość spełnia znamiona wiarygodności, nastąpiło w sierpniu 2020 roku zgłoszenie sprawy przez Delegata do państwowych organów ścigania. Dodatkowo – z informacji posiadanych przez Biskupa Andrzeja Jeża, wynikało, że jeden z pokrzywdzonych przez Stanisława P., już w 2010 r. poinformował Prokuraturę Okręgową w Opolu o molestowaniu przez księdza Stanisława P., a zatem organy ścigania już w 2010 r. posiadały informację w tej kwestii.
Druga sprawa dotyczy ks. Tomasza K., gdzie wiedzę o możliwości popełnienia przestępstwa przez niego na szkodę osoby poniżej 15. roku życia biskup Jeż powziął dopiero pod koniec 2021 roku. Niezwłocznie po odkryciu tej informacji biskup Jeż polecił dokonać zgłoszenia organom ścigania, co też Delegat Biskupa uczynił w dniu 16 grudnia 2021 roku. W toku wcześniejszego kościelnego procesu karno-administracyjnego, zeznania świadków przeczyły temu, by pokrzywdzeni w chwili czynów byli w wieku poniżej 15 lat. Pomimo tego ks. Tomasz K. poniósł karę kościelną w związku z czynami na szkodę osób małoletnich poniżej 18 lat.
Należy w tym miejscu podkreślić, że władze diecezji tarnowskiej dokonały w ciągu minionych lat kilkunastu zgłoszeń do organów ścigania, wprowadzając zasadę „zero tolerancji”.
W ocenie powyższych kwestii trzeba też pamiętać, że każdy biskup podlega również regulacjom wynikającym z prawa kościelnego, dlatego podejmowane przez biskupa Jeża działania odbywały się w ramach obowiązujących regulacji kościelnych. We współpracy z władzami kościelnymi na wyższych szczeblach, jak watykańska Dykasteria Nauki Wiary, wykonywał on sumiennie obowiązki i podejmował wszelkie niezbędne kroki w sytuacji otrzymania informacji o przestępstwach przeciwko osobom małoletnim. Jednocześnie zapewniamy, że wszystkie zgłaszane do nas sprawy są podejmowane oraz prowadzone z należytą dbałością.
